Rahim ağzı kanseri, düzenli tarama ile önlenebilirliği en yüksek kanser türlerinden biridir. Smear (Pap) testi rahim ağzından alınan hücrelerin incelenmesidir; HPV testi ise kansere yol açan yüksek riskli virüs tiplerinin varlığını araştırır. İkisinin birlikte kullanılması, tarama programlarında önerilen yaklaşımdır.
Ne Zaman ve Ne Sıklıkla Yapılmalı?
Türkiye ulusal tarama programında 30–65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA ve/veya smear taraması uygulanmaktadır. Kişinin öyküsü, önceki tarama sonuçları ve risk faktörleri takip aralığını değiştirebilir; bu nedenle tarama planı hekim değerlendirmesiyle kişiye özel belirlenir.
İşlem Nasıl Yapılır?
Test jinekolojik muayene sırasında, birkaç saniyede tamamlanır. Rahim ağzından özel bir fırça ile hücre örneği alınır; işlem genellikle ağrısızdır, hafif bir baskı hissi olabilir. Adet döneminde yapılması önerilmez.
Sonuç Anormal Çıkarsa
Anormal sonuç kanser anlamına gelmez; çoğu zaman kendiliğinden gerileyen hücresel değişiklikleri gösterir. Bu durumda kolposkopi ile rahim ağzı ayrıntılı olarak incelenir, gerekirse biyopsi alınır. Erken saptanan değişiklikler LEEP gibi basit işlemlerle tedavi edilerek kanser gelişimi engellenir.
Testler Neyi Gösterir?
- Smear (Pap) testi: Rahim ağzından alınan hücrelerde şekil değişikliği olup olmadığını gösterir.
- HPV-DNA testi: Kansere yol açabilen yüksek riskli virüs tiplerinin varlığını araştırır. Negatif sonuç, izleyen dönemde risk düşüklüğü anlamına gelir.
Test Öncesi Dikkat Edilecekler
- Test, adet kanaması dışındaki bir döneme planlanır.
- Önceki 48 saat vajinal duş, vajinal ilaç, krem ve cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir.
- Vajinal enfeksiyon belirtileri varsa önce tedavi edilmesi, ardından test yapılması uygun olur.
Sonuçlar Nasıl Değerlendirilir?
Sonuçlar tek başına değil, yaşınız, önceki test sonuçlarınız ve risk faktörlerinizle birlikte yorumlanır. HPV pozitifliği yaygın bir bulgudur ve çoğu kişide bağışıklık sistemi virüsü zamanla temizler. Hücresel değişiklik saptandığında kolposkopi ile ayrıntılı inceleme yapılır; gerekli görülürse biyopsi alınır.
Anormal sonuç kanser anlamına gelmez. Bu sistemin amacı, değişiklikleri kansere dönüşmeden yakalamaktır.
Rahim Alınmışsa Tarama Gerekir mi?
İyi huylu bir nedenle rahim ve rahim ağzı tümüyle alınmışsa ve öncesinde yüksek dereceli hücresel değişiklik öyküsü yoksa, rahim ağzı taraması genellikle gerekmez. Rahim ağzı korunmuşsa veya geçmişte yüksek dereceli değişiklik saptanmışsa takip sürdürülür.
Sık Sorulan Sorular
Tarama kaç yaşında başlar, ne sıklıkla yapılır?
Türkiye ulusal tarama programında 30–65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA ve/veya smear taraması uygulanır. Kişisel öykü ve önceki sonuçlara göre takip aralığı değişebilir.
Test ağrılı mıdır?
Genellikle ağrısızdır. Örnek alınırken birkaç saniye süren hafif bir baskı hissi olabilir.
HPV pozitif çıktım, ne yapmalıyım?
Panik gerektiren bir durum değildir. Hangi tipin pozitif olduğu ve smear sonucunuz birlikte değerlendirilir; gerekirse kolposkopi planlanır.
Aşı olduysam tarama gerekir mi?
Evet. Aşı tüm tipleri kapsamadığı için tarama sürdürülmelidir.
Menopozdan sonra tarama devam eder mi?
Ulusal programda tarama 65 yaşına kadar sürer. Önceki sonuçlarınıza göre bu süre değişebilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Randevu ve Bilgi
Smear ve HPV Taraması hakkında ayrıntılı bilgi ve muayene randevusu için bize ulaşın.
Randevu Alın WhatsAppBu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.